سلولهای بدن شما، به طور منظم و روزانه، در حال تقسیم شدن و چند برابر شدن هستند. و همین اتفاق است که زمینه ی رشد، ترمیم و جایگزینی سلول ها را فراهم میکند. اما این پدیده ی به ظاهر ساده، در واقع متشکل از مکانیسم های متعدد تنظیمی است که میزان انجام آن و نحوه ی تقسیم سلول ها را مشخص خواهند کرد.

این مکانیسم ها میتوانند منجر به افزایش تولید سلول در مواقع لازم (برای مثال در ترمیم زخم ها یا در سنین رشد) شوند و یا در صورت عدم نیاز، سرعت تقسیم سلولی را کاهش دهند. همچنین، برخی از مسیرهای تنظیمی، تولید سلول های سالم را کنترل کرده و باعث نابودی و عدم تقسیم سلول هایی خواهند شد که به هر دلیل، دچار آسیب شده و عملکرد صحیح خود را از دست داده اند.

به این ترتیب، قابل تصور است که در صورت ایجاد هرگونه بی نظمی یا تغییر در این مکانیسم های تنظیمی و یا فرایند های تقسیم سلولی، امکان تقسیم بیش از حد سلول ها و حتی تولید سلول هایی با عملکرد غیر طبیعی وجود خواهد داشت.

اگر بخواهیم سرطان را به زبانی ساده توضیح دهیم، در واقع سرطان ایجاد اختلال در مکانیسم های تولید و تقسیم سلولی است که منجر به تقسیم بیش از حد سلول ها، تولید سلولهایی با عملکرد معیوب، و از بین نرفتن سلول های دچار آسیب خواهد شد. این تقسیم بیش از حد و تولید سلول هایی با عملکرد غیر طبیعی، مجموعه ای از سلول های سرطانی را ایجاد خواهد کرد که میتوانند به شکل موضعی در بخشی از بدن باقی مانده و رشد کنند و یا در بدن منتشر شوند. این توده ی موضعی از سلولهای معیوب معمولا تحت عنوان “تومور” خوانده میشود.

توده های سرطانی به شکل روزانه تقسیم های سلولی بیشتری را خواهند داشت و میتوانند تعداد سلولهای خود را افزایش دهند و واضح است که منبع غذایی و خونرسانی این توده ها از خونرسانی طبیعی بدن ما خواهد بود. در نهایت این توده ها پس از رشد و تقسیم کافی، میتوانند تعدادی از سلول های خود را به کمک جریان مایعات داخلی بدن مانند خون، به بخش های دیگری از بدن منتقل کنند و توده های سرطانی جدیدی در دیگر اندام ها نیز به وجود آورند و این انتشار میتواند بسیار آسیب رسان و خطرناک باشد. انتشار سلول های سرطانی به بخش های مختلف بدن، ” متاستاز” نامیده میشود.

برخی از توده ها به شکل ذاتی تمایل بیشتری به انتشار و پخش شدن خواهند داشت و این توده ها، همان مواردی هستند که تحت عنوان سرطان بدخیم شناخته میشوند. سرطان های خوش خیم، در مقایسه با انواع بدخیم میتوانند رشد کندتر، و انتشار کمتری داشته باشند.

و اما سرطان چه آسیبی به بدن ما خواهد زد؟

مجموعه سلول سرطانی به اشکال مختلف میتواند منجر به ایجاد علائم و آسیب به بدن ما شود. با اشغال فضا عملکرد طبیعی ارگان ها را مختل نماید، با ترشح موادی منجر به ایجاد التهاب و علائم مختلف در بدن شود، و در نهایت منجر به از کار افتادگی ارگان ها و مرگ گردد. طبیعی است که انتشار بیشتر و رشد بیشتر توده ها، زمان ایجاد عوارض و مرگ را نزدیک تر خواهد کرد. بنابراین، شناخت و تشخیص هرچه زودتر سرطان ها، در درمان آنها بسیار کمک کننده خواهد بود.

سرطان = مرگ؟

اگرچه سرطان در صورت درمان نشدن و پیشرفت بیش از حد میتواند به مرگ بیمار بینجامد، اما تشخیص سرطان در اکثریت مواقع معادل با حکم مرگ نیست. با پیشرفت هرروزه ی روش های درمان، امکان درمان توده های سرطانی مختلفی در حال حاضر وجود دارد و این روش ها میتوانند با از بین بردن سلول های سرطانی، مانع از تقسیم بیشتر و انتشار و آسیب به اندام ها شوند.

یکی دیگر از روش های رایج درمانی در بحث سرطان، پرتو درمانی یا رادیوتراپی میباشد. در این روش امواج مختلف و اشعه، به ناحیه ی سرطانی تابانده میشود و با این روش این سلول ها از کار افتاده و از بین خواهند رفت. معمولا در بیماران سرطانی از ترکیبی از چندین روش استفاده میشود و ممکن است در صورت نیاز هم جراحی، هم شیمی درمانی و هم رادیوتراپی انجام گیرد. با توجه به موارد گفته شده، سرطان ابدا معادل با حکم مرگ نیست و میتوان با تشخیص به موقع، درمان مناسب و پیشگیری از عوارض، زندگی نسبتا طبیعی در ادامه ی مسیر را برای بیمار انتظار داشت.

افزایش سرطان در جوامع امروزی

با توجه به تغییر سبک و محیط زندگی ما نسبت به گذشته و همچنین افزایش میانگین طول عمر، میزان مبتلایان به سرطان در جوامع امروزی در مقایسه با گذشته افزایش قابل توجهی داشته است. از این رو پیشگیری از ابتلا و دوری از مواردی که شانس ابتلا به سرطان را افزایش میدهند، اهمیت بسیاری خواهد داشت. در این زمینه آگاهی بخشی و آموزش موارد خطر، جهت پیشگیری و تشخیص به موقع، نقش قابل توجهی را ایفا خواهد کرد و تیم ما، در تلاش است که با جمع آوری اطلاعات بیماران فعلی و ویژگی های آنها و همچنین آگاهی بخشی بیشتر در زمینه ی سرطان ریه به جامعه، نقشی مثبت و موثر در این زمینه ایفا کند.